09 – Consensus verbergt onzekerheid

Hoe vlotter een vergadering tot een akkoord komt, hoe achterdochtiger ik tegenwoordig word. Snelheid zegt vooral iets over het tempo van het gesprek, weinig over de diepgang ervan. Dat verschil heb ik lang door elkaar gehaald.

Voor elke briefing stel ik mijn copiloot dezelfde openingsvraag: wat is voor jou vandaag het grootste risico. Een oprechte vraag - wat hij ziet, kan mijn kijk op de vlucht meteen bijstellen. Wat ik pas veel later begreep: die vraag stellen is de makkelijke stap. Ze laten beantwoorden, echt, vraagt jaren oefening, van beide kanten.

De harde versie van die les leerde ik op internationale projecten, ver van elke cockpit. Lange tijd interpreteerde ik stilte als instemming. Pas achteraf, op de gang, bij een etentje, hoorde ik dan dat iemand er de hele tijd anders over had gedacht. Tijdens de vergadering zelf leek er gewoon geen goed moment om dat te zeggen.

Een knik betekent overal iets anders. In de ene context is het instemming. In de andere is het iemand die het gesprek beleefd wil afronden. Van buitenaf zien beide er identiek uit. Wat het gebaar betekent, hangt af van wie knikt, en dat kom je meestal te weten wanneer het al te laat is om er nog iets aan te doen.

Ik denk aan een projectleider die het meemaakte: een teamlid knikte in elke meeting mee, terwijl ze intussen wist dat de planning te krap zat. De eerste mijlpaal liep drie weken vertraging op, om exact die reden. Pas onder vier ogen, na afloop, kwam het verhaal boven water. Zwijgen tegenover een meerdere gold in haar cultuur als een teken van respect.Het leerzaamste moment in een team valt buiten de vergadering zelf. Het zit in wat er gebeurt zodra de verantwoordelijke de kamer verlaat, welke bedenkingen dan plots naar boven komen. Dat gesprek vindt sowieso plaats, ergens. De vraag is alleen of jij het te horen krijgt.

Daarom behandel ik snelle consensus nu als een vraag in plaats van een antwoord. Iemand achteraf apart aanspreken werkt beter dan een akkoord meteen hardop in twijfel trekken: wat heb je daarnet gedacht, maar niet gezegd.

Soms komt er niets. Vaak genoeg wel - alleen te laat om er nog iets mee te doen.